Câu hỏi đầu tiên khách hay đặt là "nước nào tốt nhất?" — và đó là câu hỏi khó trả lời đúng nhất. Anh Phong muốn đi châu Âu không phải xin thị thực. Chị Mai muốn con học đại học ở Mỹ như người bản xứ. Ông bà Thanh muốn nghỉ hưu ở nơi ấm áp, gần Việt Nam. Ba gia đình, ba câu trả lời khác hẳn, dù cả ba cùng nói "muốn định cư". Trước khi so mức vốn, gia đình nên gọi tên đúng mục tiêu của mình.
- Quốc tịch đầu tư cho hộ chiếu; thị thực vàng và thường trú cho quyền sống ở một nước — hai thứ không thay thế nhau.
- Chương trình không bắt buộc sống tại chỗ hợp làm dự phòng; chương trình đòi sống thật hợp với người chuyển hẳn.
- EB-5 cần 800.000 USD ở vùng ưu tiên hoặc 1.050.000 USD ở vùng thường, và đòi lấy Mỹ làm nơi sống chính.
- Diện thu nhập thụ động không cần vốn đầu tư, nhưng hầu như luôn bắt buộc sống tại chỗ.
1. Hộ chiếu thứ hai để đi lại
Người làm ăn quốc tế, đi hội chợ, gặp đối tác nhiều nước thường mệt nhất vì xin thị thực. Mục tiêu này cần quốc tịch, và đường ngắn nhất là các chương trình quốc tịch qua đầu tư ở vùng Caribe: Grenada, St Kitts và Nevis, Antigua và Barbuda, Dominica, Saint Lucia. Hộ chiếu các nước này vào khối Schengen, Vương quốc Anh và nhiều nước khác không cần xin thị thực trước. Thổ Nhĩ Kỳ cũng cấp quốc tịch qua bất động sản, nhưng hộ chiếu Thổ vẫn cần thị thực Schengen — đúng với người cần thị trường Thổ, không đúng với người cần đi châu Âu. Xem thêm mục tiêu hộ chiếu thứ hai.
2. Phương án dự phòng
Đây là mục tiêu phổ biến nhất của gia đình doanh nhân: chưa muốn đi, nhưng muốn có sẵn một nơi để đi. Thứ cần là quyền giữ được mà không phải sống ở đó. Quốc tịch Caribe, thị thực vàng Hy Lạp, thường trú Malta đều hợp kiểu này. EB-5 thì không: thẻ xanh Mỹ mất nếu gia đình không sống thật ở Mỹ. Chi tiết ở trang phương án dự phòng.
3. Sống ở châu Âu
Hộ chiếu Caribe cho phép đi châu Âu 90 ngày trong 180 ngày như du khách, không cho quyền sống. Muốn sống, gia đình cần thẻ cư trú của chính một nước châu Âu: thị thực vàng Hy Lạp, nhánh quỹ của Bồ Đào Nha, diện nhà đầu tư khách của Hungary, thường trú Malta, hoặc diện thu nhập thụ động như D7 của Bồ Đào Nha. Lưu ý Tây Ban Nha đã chấm dứt thị thực vàng từ tháng 4/2025.
4. Định cư Mỹ
Hai nhánh: EB-5 cho thẻ xanh; E-2 là thị thực nhà đầu tư nhưng người Việt phải có quốc tịch một nước có hiệp định trước, và nếu quốc tịch đó có nhờ đầu tư thì phải sống ở nước đó đủ ba năm liên tục theo luật Mỹ từ cuối 2022. Mục tiêu định cư Mỹ so cả hai theo ngân sách.
5. Vì tương lai của con
Mục tiêu này đòi quyền cư trú ở nước có nền giáo dục con muốn theo. Quốc tịch Caribe không giúp con học như người bản xứ ở Mỹ hay châu Âu; con vẫn phải xin thị thực du học. Thứ giúp được là thẻ xanh Mỹ, thường trú hoặc cư trú dài hạn ở châu Âu. Chọn chương trình nào phụ thuộc lớn vào tuổi con hiện nay — xem định cư vì con.
6. Mở rộng kinh doanh
Người muốn kinh doanh thật ở nước ngoài cần chương trình gắn với doanh nghiệp: thị thực nhà đầu tư Ý có nhánh góp vốn khởi nghiệp, diện quản lý kinh doanh của Nhật Bản, E-2 của Mỹ, thị thực vàng UAE cho người lập công ty tại Dubai. Những chương trình này đòi có mặt và điều hành thật — không phải thẻ dự phòng.
7. Nghỉ hưu ở nước ngoài
Nghỉ hưu không nhất thiết cần vốn lớn. Nhiều nước cấp cư trú cho người có thu nhập thụ động đều: D7 của Bồ Đào Nha, diện cư trú không làm việc của Tây Ban Nha, Malaysia My Second Home, hay thẻ thành viên Thailand Privilege. Đổi lại, phần lớn đòi sống tại chỗ và mua bảo hiểm y tế.
Khi một gia đình có hai mục tiêu
Hiếm gia đình chỉ có một mục tiêu. Anh Phong vừa cần hộ chiếu đi lại vừa muốn một ngày con học ở châu Âu. Lúc đó hai chương trình bổ sung cho nhau: hộ chiếu Caribe để đi lại ngay, cộng thẻ cư trú châu Âu khi con đến tuổi đi học xa. Điều cần tránh là dùng một chương trình cho mục tiêu nó không phục vụ — mua hộ chiếu Caribe với hy vọng con được học như công dân châu Âu là ví dụ hay gặp.
Cố vấn trên AIDinhCu.com cho chọn đúng một mục tiêu chính rồi xếp hạng chương trình theo luật L07 — khớp mục tiêu, luật nặng nhất trong bộ luật. Muốn so mục tiêu thứ hai, chạy lại với lựa chọn khác. Mức vốn và điều kiện các nước thay đổi thường xuyên, nên mọi kết quả cần đối chiếu với trang chính thức của từng cơ quan di trú trước khi quyết định.
Có chương trình nào đáp ứng cả bảy mục tiêu không?
Không. Chương trình cho hộ chiếu nhanh thường không cho quyền sống ở nước phát triển; chương trình cho quyền sống thật thường đòi có mặt nhiều. Thường gia đình phải chọn mục tiêu chính hoặc ghép hai chương trình.
Mục tiêu dự phòng nên chọn quốc tịch hay thường trú?
Tuỳ điều gia đình muốn dự phòng. Cần giấy tờ đi lại thì quốc tịch Caribe phù hợp; cần chỗ để chuyển đến sống ở châu Âu khi cần thì thị thực vàng hoặc thường trú không bắt buộc ở tại chỗ phù hợp hơn.
Mục tiêu sang Mỹ có dùng quốc tịch Caribe được không?
Chỉ quốc tịch Grenada có hiệp định E-2 với Mỹ trong nhóm Caribe. Và người có quốc tịch nhờ đầu tư phải sống ở Grenada ba năm liên tục rồi mới xin E-2, nên đây là kế hoạch dài hạn.
Nghỉ hưu có cần đầu tư không?
Thường không. Các diện thu nhập thụ động chỉ cần chứng minh thu nhập đều hoặc tiền tiết kiệm đủ theo mức của từng nước, cộng bảo hiểm y tế, nhưng đòi sống tại chỗ phần lớn thời gian.
