Anh Hùng có ba nhà xưởng ở Bình Dương, hai đứa con đang học lớp sáu và lớp chín, và không có ý định rời Việt Nam. Điều anh muốn là một thứ giống như bảo hiểm: nếu một ngày kinh doanh, sức khoẻ hay hoàn cảnh buộc gia đình phải đi, thì đã có sẵn nơi để đi, giấy tờ để đi. Đó là mục tiêu dự phòng, và nó loại ngay những chương trình nổi tiếng nhất. Thẻ xanh Mỹ không làm dự phòng được, vì muốn giữ thì phải sống ở Mỹ.
- Quốc tịch Caribe qua đầu tư không bắt buộc sống tại chỗ; Antigua và Barbuda có yêu cầu có mặt ngắn trong năm năm đầu.
- Thị thực vàng Hy Lạp không bắt buộc sống tại Hy Lạp để giữ thẻ.
- Thị thực vàng Bồ Đào Nha nhánh quỹ đòi có mặt 7 ngày trong năm đầu và 14 ngày trong mỗi kỳ hai năm sau.
- Thẻ xanh Mỹ, thị thực nhà đầu tư Ý, diện thu nhập thụ động đều đòi sống thật — không hợp làm dự phòng.
Dự phòng đúng nghĩa: giữ được mà không phải ở
Một chương trình dự phòng cần ba đặc điểm: không bắt buộc sống tại chỗ để giữ quyền, chi phí giữ hằng năm vừa phải, và khi cần thì dùng được ngay. Ba nhóm đáp ứng tốt nhất:
- Quốc tịch Caribe qua đầu tư — Grenada, St Kitts và Nevis, Dominica, Saint Lucia không đòi sống tại chỗ; Antigua và Barbuda đòi có mặt vài ngày trong năm năm đầu.
- Thị thực vàng Hy Lạp — giữ khoản đầu tư và gia hạn theo kỳ, không cần ở.
- Thường trú Malta — thường trú ngay từ đầu, không bắt buộc ở, có thể thuê nhà thay vì mua.
Thị thực vàng UAE qua bất động sản cũng không mất khi vắng mặt lâu như visa cư trú thông thường của UAE, và hợp với người có quan hệ làm ăn ở vùng Vịnh. Nhánh quỹ của Bồ Đào Nha đòi có mặt rất ít ngày, nên vẫn xếp được vào nhóm dự phòng nếu gia đình chịu được thời gian xét hồ sơ dài.
Dự phòng cho cái gì: đi lại hay chỗ ở
Hai loại rủi ro cần hai loại dự phòng. Nếu điều anh Hùng lo là không đi được — thị thực bị từ chối, biên giới đóng với hộ chiếu Việt Nam, cần ra nước ngoài gấp chữa bệnh — thì một cuốn hộ chiếu thứ hai giải quyết đúng chỗ. Nếu điều anh lo là không có nơi để ở — cần chuyển cả nhà sang một nước ổn định, cho con học tiếp — thì hộ chiếu Caribe không đủ, vì nó không cho quyền sống ở châu Âu hay Mỹ. Lúc đó thẻ cư trú châu Âu là thứ cần.
Gia đình có ngân sách thường làm cả hai: quốc tịch Caribe cho đi lại, thị thực vàng Hy Lạp cho chỗ ở. Gia đình chỉ đủ một thì nên chọn theo rủi ro mình lo nhất, không theo chương trình đang được quảng cáo nhiều nhất.
Phương án dự phòng chết vì không ai chăm
Một quyền cư trú bỏ quên trong ngăn kéo có thể không còn dùng được vào đúng lúc cần. Những thứ hay bị quên:
- Hạn gia hạn thẻ: thị thực vàng gia hạn theo kỳ; lỡ hạn có thể phải làm lại từ đầu.
- Hộ chiếu thứ hai hết hạn: cấp lại hộ chiếu Caribe khi đang sống ở Việt Nam phải qua cơ quan đại diện hoặc đơn vị được uỷ quyền, mất thời gian — đừng để tới lúc cần đi mới làm.
- Con quá tuổi phụ thuộc: con được cấp theo thẻ của cha mẹ khi còn nhỏ có thể phải đổi diện khi trưởng thành.
- Khoản đầu tư bị bán sớm: bán bất động sản trước thời hạn nắm giữ có thể làm mất quyền.
- Giấy tờ lý lịch thay đổi: kết hôn, ly hôn, sinh con cần cập nhật với cơ quan cấp quyền.
Chi phí giữ hằng năm
Gia đình thường chỉ tính khoản vốn ban đầu. Dự phòng có chi phí giữ: phí gia hạn, bảo hiểm y tế bắt buộc ở một số nước khi gia hạn, phí quản lý căn nhà hoặc quỹ, thuế tài sản tại nước sở tại. Với bất động sản không dùng, chi phí quản lý và thuế cộng dồn qua nhiều năm là con số đáng kể. Hãy xin bảng chi phí giữ cho mười năm, không chỉ chi phí vào cửa.
Chương trình không hợp với mục tiêu dự phòng
EB-5 Mỹ, thị thực nhà đầu tư Ý, diện quản lý kinh doanh Nhật Bản, D7 Bồ Đào Nha, diện cư trú không làm việc của Tây Ban Nha đều tốt — cho người chuyển hẳn. Dùng chúng làm dự phòng là trả giá của một quyền sống thật cho một quyền mà gia đình không định dùng, và có rủi ro mất quyền vì không đáp ứng điều kiện có mặt.
Thử trên cố vấn
Chọn mục tiêu phương án dự phòng trên cố vấn AIDinhCu.com: luật L03 sẽ loại hoặc trừ điểm chương trình đòi sống tại chỗ vượt mức gia đình chấp nhận. Chi tiết có ở trang thị thực vàng Hy Lạp và thường trú Malta. Yêu cầu có mặt và điều kiện gia hạn có thể đổi theo luật mới; hãy đối chiếu với cơ quan di trú từng nước trước khi chọn.
Thẻ xanh Mỹ có làm dự phòng được không?
Không phù hợp. Thẻ xanh đòi lấy Mỹ làm nơi sống chính; sống chủ yếu ở Việt Nam có thể bị xem là đã bỏ thường trú, dù có giấy phép tái nhập.
Thị thực vàng Hy Lạp có cần sang Hy Lạp không?
Cần sang để làm thủ tục sinh trắc khi xin thẻ, nhưng sau đó không bắt buộc sống tại Hy Lạp để giữ thẻ, miễn giữ khoản đầu tư và gia hạn đúng kỳ.
Hộ chiếu Caribe có cần gia hạn không?
Quốc tịch không cần gia hạn, nhưng cuốn hộ chiếu có thời hạn và phải cấp lại. Khi sống ở Việt Nam, việc cấp lại đi qua cơ quan đại diện hoặc đơn vị được uỷ quyền, nên làm sớm trước khi hết hạn.
Nên chọn quốc tịch hay thẻ cư trú để dự phòng?
Lo không đi được thì chọn quốc tịch để có hộ chiếu thứ hai. Lo không có nơi để chuyển đến thì chọn thẻ cư trú ở nước mình muốn sống. Có ngân sách thì kết hợp cả hai.
