Không ai bảo đảm được một quyết định của USCIS, của chính phủ Grenada hay của Bộ Di trú Hy Lạp — kể cả chính những cơ quan ấy cũng không bảo đảm trước. Vậy câu "bảo đảm đậu, không đậu hoàn 100%" mà nhiều dịch vụ định cư đưa vào quảng cáo thật ra bảo đảm cái gì? Thường là: hoàn lại một phần phí dịch vụ, với điều kiện hồ sơ bị từ chối vì lý do mà dịch vụ thừa nhận là lỗi của mình. Bài này đi qua những điều khoản cần đọc để biết lời cam kết đó đáng bao nhiêu.
- Phí chính phủ, phí thẩm định lý lịch và phí luật sư nước ngoài thường không nằm trong phần "hoàn 100%".
- Với EB-5, vốn phải chịu rủi ro theo luật; cam kết hoàn vốn chắc chắn có thể làm hồ sơ bị từ chối.
- Năm nước Caribe từ năm 2024 cam kết cấm chiết khấu và hoàn tiền ngầm trong chương trình quốc tịch đầu tư.
- Điều khoản quan trọng nhất thường là định nghĩa "lý do từ phía khách hàng".
"Hoàn 100%" là 100% của khoản nào
Một hồ sơ quốc tịch Caribe có ít nhất năm loại tiền: khoản đóng góp hoặc đầu tư, phí nộp hồ sơ của chính phủ, phí thẩm định lý lịch từng người, phí của đại lý được cấp phép ở nước đó, và phí dịch vụ của công ty ở Việt Nam. Hồ sơ EB-5 thêm phí hành chính dự án, phí luật sư Mỹ, phí nộp đơn USCIS. Phí chính phủ và phí thẩm định đã nộp thì không ai hoàn được, vì tiền đã vào ngân sách của nước khác.
Chị Lan ở Nha Trang được chào "hoàn 100% nếu không đậu". Khi đọc hợp đồng, "100%" là 100% của phí dịch vụ phần tư vấn — khoảng một phần nhỏ tổng chi phí hồ sơ. Không sai, nhưng khác xa điều chị hiểu khi nghe quảng cáo.
Định nghĩa "lỗi khách hàng" quyết định tất cả
Hầu hết hợp đồng loại trừ trường hợp hồ sơ bị từ chối do "nguyên nhân từ phía khách hàng". Hãy đọc kỹ danh sách đó. Nếu nó bao gồm "thông tin lý lịch", "nguồn tiền không đủ chứng minh", "quyết định của cơ quan có thẩm quyền" hay "thay đổi chính sách", thì gần như mọi lý do từ chối thật sự đều rơi vào đây — và cam kết hoàn tiền không bao giờ được kích hoạt.
Một điều khoản công bằng hơn ghi rõ: dịch vụ chịu trách nhiệm khi từ chối do thiếu giấy tờ mà họ có nghĩa vụ chuẩn bị, do nộp sai mẫu, do quá hạn trả lời yêu cầu bổ sung. Và có quy trình rõ để xác định lý do từ chối — bằng chính thư từ chối của cơ quan nhà nước, không phải bằng đánh giá của dịch vụ.
Vì sao EB-5 cấm hứa hoàn vốn
Với EB-5, chuyện "bảo đảm" còn đụng tới luật. Nhà đầu tư phải đặt vốn vào thế chịu rủi ro; nguyên tắc này được USCIS áp dụng từ các quyết định hành chính cuối thập niên 1990, trong đó có Matter of Izummi. Một thoả thuận cam kết mua lại phần vốn ở mức định trước, hay bảo đảm hoàn vốn, có thể khiến khoản đầu tư bị coi là khoản vay chứ không phải vốn, và đơn bị từ chối.
Vì vậy, khi một dự án EB-5 nói "hoàn vốn chắc chắn", có hai khả năng: hoặc đó là lời nói miệng không có trong tài liệu chào bán (và không có giá trị), hoặc nó có trong tài liệu (và có thể làm hỏng chính hồ sơ của bạn). Điều hợp lệ là tài khoản ký quỹ: vốn nằm ở ngân hàng tới khi đơn I-526E được chấp thuận, và được hoàn nếu đơn bị từ chối. Đó là hoàn tiền vì chưa đầu tư, không phải bảo đảm lợi nhuận.
Tài khoản ký quỹ: đọc ba dòng
- Ngân hàng nào giữ tiền, và ngân hàng đó có phải bên độc lập với chủ dự án không.
- Điều kiện giải ngân: tiền rời tài khoản khi nào — khi đơn được nộp, khi được chấp thuận, hay khi chủ dự án yêu cầu.
- Điều kiện hoàn: hoàn bao nhiêu, trong bao lâu, trừ phí gì, và ai ký lệnh hoàn.
Với chương trình Caribe, khoản đóng góp thường chỉ chuyển sau khi hồ sơ được chấp thuận về nguyên tắc, nên rủi ro mất khoản lớn khi bị từ chối thấp hơn. Với nhánh bất động sản, đọc điều kiện hoàn tiền đặt cọc nếu hồ sơ không được duyệt.
Những câu nên hỏi thẳng
Nếu hồ sơ bị từ chối vì nguồn tiền, khoản nào được hoàn? Nếu chính phủ đổi luật khi hồ sơ đang xét, ai chịu chi phí? Nếu gia đình muốn rút hồ sơ giữa chừng thì sao? Ghi câu trả lời vào phụ lục hợp đồng, không chấp nhận lời hứa qua tin nhắn. Một dịch vụ nghiêm túc sẽ trả lời rõ, kể cả khi câu trả lời là "phần này không hoàn".
So với con số của nhà nước
Trang chương trình trên AIDinhCu ghi mức đầu tư tối thiểu; trang EB-5 vùng ưu tiên nhắc rõ vốn phải chịu rủi ro. Cố vấn ở trang chủ chấm theo bộ luật công khai, không bảo đảm kết quả — vì không ai làm được điều đó. Trước khi ký, hãy đối chiếu hợp đồng với hướng dẫn chính thức của USCIS hoặc cơ quan quốc tịch nước đó, và nhờ một luật sư độc lập đọc điều khoản hoàn tiền.
Dịch vụ cam kết "bảo đảm đậu" có vi phạm gì không?
Lời hứa tự nó không phải lúc nào cũng trái luật, nhưng không ai có quyền bảo đảm quyết định của cơ quan nước ngoài. Giá trị thật của lời hứa nằm ở điều khoản hoàn tiền cụ thể trong hợp đồng.
Phí thẩm định lý lịch có được hoàn khi bị từ chối không?
Thường là không. Phí thẩm định trả cho cơ quan nhà nước hoặc hãng thẩm định để làm việc kiểm tra, và việc đó đã được thực hiện dù kết quả thế nào.
Dự án EB-5 hứa mua lại phần vốn sau năm năm có được không?
Cam kết mua lại ở mức định trước có thể làm vốn không còn được coi là chịu rủi ro theo luật EB-5. Kế hoạch thoái vốn hợp lệ phải phụ thuộc vào kết quả thật của dự án. Hãy để luật sư Mỹ đọc tài liệu chào bán.
Có nên chọn dịch vụ không có cam kết hoàn tiền?
Không có cam kết chưa chắc là xấu; một dịch vụ nói thẳng "phần này không hoàn" đôi khi trung thực hơn dịch vụ hứa hoàn 100% kèm danh sách ngoại lệ dài. Hãy so bằng điều khoản, không bằng khẩu hiệu.
