Anh Khoa có đủ tiền, chọn đúng chương trình, thuê đúng luật sư — và hồ sơ EB-5 của anh vẫn nhận yêu cầu bổ sung dài bốn trang. Lý do là một khoản tiền bán đất năm 2015 không có hợp đồng công chứng, chỉ có giấy tay. Hồ sơ định cư đầu tư hiếm khi bị từ chối vì nhà đầu tư nghèo; nó bị từ chối vì người xét không tin được câu chuyện trong hồ sơ. Năm nhóm lý do dưới đây gặp lại liên tục, ở USCIS cũng như ở các đơn vị quốc tịch Caribe hay cơ quan di trú châu Âu.
- EB-5 yêu cầu chứng minh nguồn tiền hợp pháp và đường đi của dòng tiền tới dự án; USCIS thường gửi yêu cầu bổ sung trước khi từ chối.
- Các nước Caribe dùng hãng thẩm định lý lịch độc lập và từ năm 2024 cam kết chia sẻ thông tin hồ sơ bị từ chối.
- Khai thiếu một lần bị từ chối thị thực trước đây có thể bị coi là khai gian, nặng hơn chính lần bị từ chối.
- Từ chối ở một chương trình không tự động cấm nộp chương trình khác, nhưng lý do từ chối sẽ theo hồ sơ.
Nguồn tiền không giải thích được
Đây là lý do số một, và với hồ sơ người Việt là lý do dễ gặp nhất. Không phải vì tiền bất chính, mà vì nền kinh tế nhiều tiền mặt, giao dịch giấy tay, kinh doanh hộ cá thể không có báo cáo tài chính. Người xét ở Washington hay ở St. George's không có cách nào biết một hộ kinh doanh ở chợ Bến Thành thu bao nhiêu mỗi năm, trừ khi giấy tờ nói ra.
Lỗi hay gặp: chứng minh được tiền đang có nhưng không chứng minh được tiền đó đến từ đâu; một mắt xích trong chuỗi bị đứt (ví dụ tiền bán nhà vào tài khoản người thân rồi mới chuyển sang); khoản tặng cho mà người tặng không chứng minh được nguồn của chính họ. Cách xử lý là dựng hồ sơ nguồn tiền trước khi chọn chương trình, không phải sau. Chuyên mục chứng minh nguồn tiền trên AIDinhCu đi chi tiết từng loại tiền.
Lời khai không khớp giấy tờ
Ngày sinh trong hộ chiếu khác giấy khai sinh, tên đệm viết khác nhau giữa các giấy tờ, chức danh trong đơn khác chức danh trên hợp đồng lao động, lịch sử công việc trong đơn EB-5 khác lịch sử đã khai trong đơn xin thị thực du lịch ba năm trước. Mỗi chỗ lệch nhỏ tự nó không sao, nhưng cộng lại làm người xét nghi toàn bộ hồ sơ. Đặc biệt với Mỹ, mọi đơn từng nộp cho Bộ Ngoại giao hay USCIS đều nằm trong hệ thống và có thể được so lại.
Lịch sử thị thực và nhập cảnh không khai đủ
Nhiều người nghĩ một lần bị từ chối thị thực Mỹ hay Schengen là vết xấu nên giấu đi. Ngược lại: bị từ chối thị thực du lịch là chuyện phổ biến và thường không ảnh hưởng nhiều; khai "chưa từng bị từ chối" khi đã từng mới là vấn đề, vì đó là khai sai sự thật. Đơn quốc tịch Caribe hỏi thẳng câu này, và các hãng thẩm định có nguồn để kiểm. Chuyện quá hạn lưu trú ở đâu đó, kể cả nhiều năm trước, cũng nên khai và giải thích.
Lý lịch, chức vụ và mối liên hệ
Án tích, kể cả đã xoá, cần khai theo đúng câu hỏi của từng nước. Người từng giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước, hoặc có người thân như vậy, sẽ được thẩm định kỹ hơn về nguồn tiền — không bị loại sẵn, nhưng hồ sơ phải dày hơn. Mối liên hệ kinh doanh với cá nhân hay doanh nghiệp nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ, Liên minh châu Âu hay Liên Hợp Quốc là lý do từ chối gần như chắc chắn. Nhiều gia đình không biết đối tác cũ của mình đã bị đưa vào danh sách; nên tự rà trước khi nộp.
Vấn đề nằm ở dự án, không ở nhà đầu tư
Riêng với EB-5 và một số nhánh bất động sản, hồ sơ có thể bị từ chối vì dự án: kế hoạch kinh doanh không thuyết phục, cách tính việc làm sai, vốn không thật sự "chịu rủi ro" vì có cam kết mua lại, hoặc trung tâm vùng bị chấm dứt. Nhà đầu tư không gây ra lỗi nhưng vẫn gánh hậu quả. Đây là lý do thẩm định dự án quan trọng ngang thẩm định hồ sơ bản thân.
Khi đã nhận yêu cầu bổ sung
Với USCIS, yêu cầu bổ sung chứng cứ (RFE) chưa phải là từ chối; đó là cơ hội cuối để vá. Trả lời đúng từng điểm được hỏi, bằng tài liệu chứ không bằng lời giải thích chung chung, trong thời hạn ghi trên thư. Anh Khoa vá được khoản tiền bán đất bằng xác nhận của người mua, sao kê ngân hàng của người mua ở thời điểm đó và giấy tờ đất sau sang tên. Với chương trình Caribe, đơn vị quốc tịch cũng có thể hỏi thêm hoặc mời phỏng vấn; trả lời nhất quán với hồ sơ là điều quan trọng nhất.
Tự kiểm trước khi nộp
Công cụ Sẵn sàng hồ sơ bên AIDiTru giúp liệt kê giấy tờ nhân thân và chỗ hay lệch. Trên AIDinhCu, mỗi chương trình ghi lưu ý về thẩm định riêng, và cố vấn ở trang chủ trừ điểm những chương trình mà hồ sơ nguồn tiền yếu dễ vướng. Tiêu chí xét của từng nước có thể thay đổi; hãy đối chiếu với hướng dẫn chính thức của USCIS hoặc cơ quan quốc tịch nước đó.
Bị từ chối quốc tịch ở Grenada có nộp sang St Kitts được không?
Về nguyên tắc vẫn nộp được, nhưng các nước Caribe đã cam kết chia sẻ thông tin hồ sơ bị từ chối. Nếu lý do cũ chưa được giải quyết, hồ sơ mới gần như chắc chắn gặp lại.
Từng bị từ chối thị thực Mỹ có ảnh hưởng hồ sơ EB-5 không?
Bản thân lần từ chối thị thực du lịch thường không phải lý do từ chối EB-5. Điều quan trọng là khai đúng và lời khai trong hồ sơ mới nhất quán với đơn đã nộp trước đây.
Hồ sơ bị từ chối có được hoàn tiền đầu tư không?
Với chương trình Caribe, khoản đóng góp thường chỉ chuyển sau khi được chấp thuận về nguyên tắc. Với EB-5, nhiều dự án giữ vốn trong tài khoản ký quỹ và hoàn khi đơn bị từ chối; điều kiện cụ thể nằm trong hợp đồng ký quỹ.
Tiền mặt tích luỹ nhiều năm có chứng minh được không?
Khó nhưng không phải không thể: cần nối tiền mặt về các nguồn thu có giấy tờ như kinh doanh, lương, bán tài sản. Đây là ca nên làm với luật sư hoặc chuyên viên có kinh nghiệm trước khi nộp.
