Malta thường trú qua đầu tư (MPRP): thường trú ngay từ đầu, và cái giá của chữ "ngay"

Ở phần lớn châu Âu, thị thực vàng cho thẻ cư trú tạm thời, phải gia hạn theo kỳ và giữ khoản đầu tư suốt thời gian đó. Malta đi một đường khác: chương trình thường trú qua đầu tư (Malta Permanent Residence Programme, MPRP) cho quyền thường trú ngay khi hồ sơ được duyệt. Gia đình ba thế hệ có thể cùng đứng trong một hồ sơ. Nghe như phương án lý tưởng — cho tới khi nhìn vào cấu trúc chi phí, nơi phần lớn tiền là tiền cho đi.

Bốn khoản tiền, chỉ một khoản có thể thu hồi

Hồ sơ MPRP được cấu thành từ nhiều khoản, mỗi khoản có vai trò riêng:

• Phí hành chính nộp cho Residency Malta Agency, một phần khi nộp hồ sơ, phần còn lại sau khi được chấp thuận về nguyên tắc.
• Khoản đóng góp cho nhà nước, cộng thêm một khoản cho mỗi người phụ thuộc. Đây là khoản lớn nhất trong phần không thu hồi.
• Bất động sản: từ 1/1/2025, ngưỡng mua là 375.000 euro áp chung cho cả Malta lẫn đảo Gozo (trước đó Gozo và miền nam thấp hơn), hoặc thuê với tiền thuê từ 14.000 euro mỗi năm, và giữ trong số năm luật định.
• Khoản tặng cho một tổ chức phi lợi nhuận đăng ký tại Malta.

Ngoài ra, người nộp phải chứng minh tổng tài sản đạt ngưỡng quy định, trong đó một phần là tài sản tài chính. Riêng năm 2025, Malta sửa bảng phí hai lần: lần đầu từ 1/1/2025 nâng phí hành chính, khoản đóng góp và ngưỡng nhà; một văn bản sau đó trong năm tiếp tục đổi phí hành chính và cách tính khoản đóng góp giữa mua và thuê. Vì vậy bảng phí phải lấy trực tiếp từ trang của Residency Malta Agency tại thời điểm nộp, không lấy từ tài liệu quảng cáo cũ.

Điểm cần hiểu: nếu gia đình thuê nhà, gần như toàn bộ tiền bỏ ra là chi phí — phí, đóng góp, tiền thuê, khoản tặng. Không còn tài sản nào để bán lại. Nếu mua nhà, gia đình giữ một tài sản có thể bán lại sau thời gian tối thiểu, nhưng tổng vốn phải bỏ ra ban đầu lớn hơn nhiều.

Vì sao "thường trú ngay" có giá trị

Với thẻ tạm như ở Hy Lạp, mỗi kỳ gia hạn là một lần chứng minh lại: vẫn giữ nhà, vẫn đủ điều kiện. Quy định có thể thay đổi giữa các kỳ, và người giữ thẻ phụ thuộc vào chính sách của tương lai. Với Malta, sau thời gian giữ bất động sản tối thiểu, gia đình vẫn phải duy trì một nơi ở tại Malta (mua hoặc thuê), nhưng quyền thường trú không phải xin lại từ đầu.

Chị Mai ở Hải Phòng đi cùng chồng, hai con và mẹ chồng. Chị muốn một nơi ở châu Âu mà cả nhà có quyền ở lâu dài, dùng tiếng Anh, không bắt buộc chuyển sang ngay. MPRP gần như vừa khít: tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức của Malta, hồ sơ cho phép cha mẹ và ông bà của người nộp hoặc vợ/chồng cùng đi, và không có yêu cầu số ngày có mặt.

Thẩm định: Malta xét kỹ hơn bạn nghĩ

Malta từng bị Liên minh châu Âu gây sức ép vì chương trình quốc tịch qua đầu tư. Ngày 29/4/2025, Toà án Công lý Liên minh châu Âu tuyên chương trình nhập quốc tịch qua đầu tư của Malta trái luật EU. Phán quyết đó nhắm vào chương trình quốc tịch, không phải MPRP — nhưng nó giải thích vì sao Malta thận trọng với mọi hồ sơ đầu tư: thẩm định lý lịch nhiều tầng, nguồn tiền được truy tới gốc, và tỉ lệ từ chối không thấp. Hồ sơ có nguồn tiền chủ yếu là tiền mặt tích luỹ, không có chứng từ, thường gặp khó ở đây.

Những gì MPRP không cho

Thường trú không phải quốc tịch. MPRP không dẫn thẳng tới hộ chiếu Malta, và sau phán quyết năm 2025, đường quốc tịch qua đầu tư ở Malta càng không nên trông đợi. Nhập tịch thông thường đòi hỏi cư trú thật nhiều năm.

Thường trú cũng không tự biến gia đình thành người cư trú thuế Malta. Chế độ thuế với người không có nơi ở thường xuyên tại Malta là một chủ đề riêng, cần cố vấn thuế.

Malta cũng là quần đảo nhỏ, đông đúc, giá nhà ở Valletta và Sliema cao, mùa hè nóng và đông khách du lịch. Gia đình định sống thật nên ở thử vài tuần trước khi chọn mua.

Đặt Malta cạnh các lựa chọn khác

So với thường trú Síp, Malta nằm trong Schengen, còn Síp chưa áp dụng đầy đủ. So với thị thực vàng Hy Lạp, Malta cho quyền mạnh hơn (thường trú so với tạm trú) nhưng tốn nhiều tiền không thu hồi hơn. Cố vấn trên AIDinhCu.com xếp Malta cao khi gia đình đi nhiều thế hệ và cần quyền ở lâu dài mà không phải sống ngay. Chi tiết ở trang thường trú Malta. Mọi mức phí và ngưỡng tài sản hãy đối chiếu với Residency Malta Agency và luật sư tại Malta có giấy phép.