Ý và Hy Lạp có hai chế độ thuế dành cho người mới chuyển đến được nhắc rất nhiều trong giới định cư châu Âu: trả một khoản cố định mỗi năm, thay cho thuế thu nhập trên toàn bộ thu nhập ở nước ngoài. Với một số gia đình, đây là lý do chính để chọn sống ở Milan hay Athens. Nhưng điều kiện của hai chế độ đã đổi nhiều trong ba năm qua, và chúng chỉ có lợi với một nhóm người rất cụ thể. Bài này đặt hai chế độ cạnh nhau, cùng với các ưu đãi nhỏ hơn mà nhiều người không biết.
- Ý: thuế khoán 300.000 euro mỗi năm trên thu nhập nước ngoài cho người chuyển cư trú từ 01/01/2026, cộng 50.000 euro cho mỗi người nhà đưa vào, tối đa 15 năm.
- Người đã vào chế độ Ý trước đó giữ mức của năm họ đăng ký: 100.000 euro trước tháng 8/2024, 200.000 euro sau đó.
- Hy Lạp: thuế khoán 100.000 euro mỗi năm trên thu nhập nước ngoài, 20.000 euro cho mỗi người nhà, tối đa 15 năm, kèm đầu tư ít nhất 500.000 euro trong ba năm.
- Cả hai đòi người nộp phải trở thành cư trú thuế thật, và không cư trú thuế ở nước đó trong phần lớn các năm trước.
Chế độ thuế khoán của Ý: đắt dần qua từng đợt
Chế độ này nằm ở điều 24-bis Bộ luật Thuế thu nhập của Ý, áp dụng từ năm 2017. Người chuyển cư trú thuế sang Ý, nếu không cư trú thuế ở Ý ít nhất chín trong mười năm trước, được chọn trả một khoản cố định mỗi năm thay cho thuế thu nhập trên mọi thu nhập phát sinh ở nước ngoài. Khoản ban đầu là 100.000 euro. Ý nâng lên 200.000 euro cho người chuyển đến từ tháng 8/2024, và Luật Ngân sách 2026 nâng tiếp lên 300.000 euro từ ngày 01/01/2026. Mỗi người nhà đưa vào chế độ trả thêm 50.000 euro.
Chế độ kéo dài tối đa 15 năm. Thu nhập phát sinh tại Ý — lương ở Ý, tiền cho thuê nhà ở Ý — vẫn chịu thuế Ý bình thường. Người trong chế độ còn được miễn các khoản thuế trên tài sản ở nước ngoài và được hưởng ưu đãi về thuế thừa kế, tặng cho với tài sản ở nước ngoài.
Với mức 300.000 euro, chế độ chỉ có ý nghĩa khi thu nhập nước ngoài hằng năm rất lớn — đủ để thuế thông thường của Ý trên khoản đó vượt xa con số này. Với phần lớn gia đình Việt có tài sản ở mức trung bình khá, nó không phải công cụ phù hợp.
Chế độ thuế khoán của Hy Lạp: rẻ hơn nhưng gắn với đầu tư
Hy Lạp đưa ra chế độ tương tự năm 2019: 100.000 euro mỗi năm trên thu nhập nước ngoài, cộng 20.000 euro cho mỗi người nhà, tối đa 15 năm. Điều kiện là không cư trú thuế ở Hy Lạp trong bảy của tám năm trước, và chứng minh đầu tư ít nhất 500.000 euro tại Hy Lạp trong vòng ba năm — vào bất động sản, doanh nghiệp, hoặc chứng khoán.
Điểm đáng chú ý là nhà đầu tư bất động sản theo diện thị thực vàng ở các vùng có mức tối thiểu cao có thể đã gần chạm ngưỡng đầu tư này. Nhưng chế độ thuế khoán chỉ áp dụng khi bạn thật sự trở thành người cư trú thuế Hy Lạp. Người giữ thẻ thị thực vàng mà vẫn sống ở Việt Nam không có lý do gì để dùng nó.
Các ưu đãi nhỏ hơn mà nhiều người bỏ qua
Ngoài thuế khoán, cả hai nước có ưu đãi cho những nhóm khác:
- Người hưu trí ở Hy Lạp: người nhận lương hưu từ nước ngoài chuyển cư trú sang Hy Lạp có thể chọn mức thuế cố định 7% trên toàn bộ thu nhập nước ngoài, trong tối đa 15 năm.
- Người hưu trí ở Ý: mức 7% tương tự cho người nhận lương hưu nước ngoài chuyển tới sống ở các thị trấn nhỏ ở miền Nam nước Ý và một số vùng được chỉ định.
- Người làm việc chuyển đến: Hy Lạp giảm một nửa thuế trên thu nhập lao động trong bảy năm cho người chuyển cư trú để làm việc tại đây. Ý có chế độ người trở về và người mới đến làm việc, giảm một phần thu nhập chịu thuế, áp dụng cho lao động có trình độ cao với điều kiện chặt hơn từ năm 2024.
Ai thật sự có lợi
Chú Phong, 62 tuổi, có lương hưu và cổ tức từ các khoản đầu tư ngoài Việt Nam. Nếu chú muốn sống phần lớn thời gian ở một hòn đảo Hy Lạp, mức 7% cho người hưu trí có thể là con số đáng tính hơn cả khoản thuế khoán 100.000 euro. Ngược lại, một doanh nhân có lợi nhuận hàng triệu euro mỗi năm từ công ty ở châu Á, muốn sống ở Milan vì con học ở đó, mới là đối tượng của khoản 300.000 euro của Ý.
Điểm chung: mọi chế độ này chỉ dành cho người chuyển cư trú thật. Không có chế độ nào có lợi cho người giữ thẻ để dự phòng mà vẫn sống ở Việt Nam. Và chuyển cư trú thuế khỏi Việt Nam là một quyết định có hệ quả riêng, cần chuẩn bị đúng cách.
Những gì chế độ này không làm được
Thuế khoán không phải là miễn thuế. Thu nhập phát sinh tại chính nước đó vẫn chịu thuế thường. Thu nhập từ Việt Nam vẫn có thể bị Việt Nam đánh thuế theo nguồn. Và các chế độ có thể bị nước sở tại sửa: Ý đã tăng gấp ba khoản thuế khoán chỉ trong vòng một năm rưỡi. Người đã vào chế độ được giữ mức cũ, nhưng không ai đảm bảo các điều kiện khác giữ nguyên trong 15 năm.
Đối chiếu trước khi chuyển đi
Nếu đang cân nhắc sống thật ở Nam Âu, hãy xem trang thị thực nhà đầu tư Ý, thị thực vàng Hy Lạp và mục tiêu nghỉ hưu ở nước ngoài trên AIDinhCu.com. Mức thuế khoán và điều kiện được sửa theo luật ngân sách hằng năm; hãy đối chiếu với Cơ quan Thuế Ý (Agenzia delle Entrate), Cơ quan Thu ngân sách Công Hy Lạp (AADE), và nhờ chuyên gia thuế ở nước đó tính cho hoàn cảnh cụ thể.
Người đã vào chế độ thuế khoán Ý trước năm 2026 có phải trả 300.000 euro không?
Không. Người đã vào chế độ giữ mức áp dụng ở thời điểm họ đăng ký. Mức 300.000 euro áp dụng cho người chuyển cư trú thuế sang Ý từ ngày 01/01/2026.
Có thẻ thị thực vàng Hy Lạp là được hưởng thuế khoán 100.000 euro?
Không. Phải chuyển cư trú thuế sang Hy Lạp, đáp ứng điều kiện không cư trú thuế trước đó và đầu tư ít nhất 500.000 euro. Thẻ thị thực vàng tự nó không đủ.
Thu nhập ở Việt Nam có nằm trong khoản thuế khoán không?
Khoản thuế khoán thay cho thuế của Ý hoặc Hy Lạp trên thu nhập nước ngoài. Nó không ngăn Việt Nam đánh thuế thu nhập phát sinh tại Việt Nam theo luật của mình.
Mức 7% cho người hưu trí áp dụng ở đâu?
Hy Lạp áp dụng cho người nhận lương hưu nước ngoài chuyển cư trú sang Hy Lạp. Ý áp dụng ở các thị trấn nhỏ ở miền Nam và một số vùng được chỉ định. Điều kiện chi tiết cần kiểm với cơ quan thuế từng nước.
